Diş kırılması, ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyen ciddi problemlerden biridir. İnsan vücudundaki en sert yapı olan diş minesine rağmen; diş çürüğü, düşme, yüz bölgesine alınan darbeler, spor kazaları veya sert bir cismi ısırmak gibi pek çok faktör dişin kırılmasına sebep olabilir. Dişte kırık veya çatlak tespit edildiğinde vakit kaybetmeden tedaviye başlanması, dişin korunması açısından kritik önem taşır. Uygulanacak tedavi yöntemi ise kırığın boyutu ve dişte oluşan hasarın derecesine göre değişiklik gösterir.
Kırık diş sendromu olarak da bilinen bu durum; kimi zaman basit çatlaklarla sınırlı kalırken, kimi zaman dişte ciddi parçalanmalara ve çiğneme fonksiyonlarının bozulmasına neden olabilir. Diş kırıkları her yaş grubunda görülse de çocuklar ve yaşlılarda daha sık rastlanır. Ancak unutulmamalıdır ki, her insanın dişi kırılabilir.
Diş Kırılmasının Başlıca Nedenleri Nelerdir?
Diş kırılmasına yol açan pek çok etken vardır:
- Diş çürükleri: Çürük, mine tabakasını zayıflatır ve kırılmayı kolaylaştırır. Düzenli diş hekimi kontrolü, çürüklerin derinleşmeden tedavi edilmesine yardımcı olur.
- Travmalar ve kazalar: Spor yaralanmaları, trafik kazaları, sert düşmeler veya darbe sonucu dişlerde kırık oluşabilir.
- Diş sıkma ve gıcırdatma (bruksizm): Çene eklemi ve dişler üzerinde yoğun baskı oluşturan bu alışkanlık, çatlak ve kırıkların en sık sebeplerinden biridir.
- Sert besin tüketimi: Kabuklu kuruyemişleri dişle kırmak, buz veya sakız çiğnemek, sert yiyecekler tüketmek dişi zorlayarak kırılmalara neden olabilir.
- Yaşlanma: 50 yaş ve üzeri bireylerde diş minesinin zayıflaması, diş kırıklarının daha sık görülmesine yol açar.
- Büyük dolgular: Özellikle geniş dolgu yapılmış dişler, yapısal olarak zayıfladığı için kırılmaya daha yatkındır.
Diş Kırılmasının Belirtileri
Diş kırıkları genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:
- Ön dişlerde kırık varsa gözle görülür şekilde bütünlük kaybı
- Arka dişlerde kırık varsa dil ile hissedilen pürüzlülük veya boşluk
- Çiğneme sırasında ani ağrı
- Sıcak, soğuk ve tatlı gıdalara karşı hassasiyet
- Diş etrafında şişlik veya kızarıklık
Kırık Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Diş kırıkları mutlaka uzman bir diş hekimi tarafından tedavi edilmelidir. Ancak hekime gidene kadar ağrıyı hafifletmek için evde uygulanabilecek yöntemler vardır:
- Şişliği azaltmak için soğuk kompres yapmak
- Ağız hijyenini sağlamak için tuzlu su ile gargara yapmak
- Ağrı kesici ilaçları kontrollü şekilde kullanmak
Bu yöntemler geçici rahatlama sağlar fakat asıl çözüm için bir diş hekimine başvurmak gerekir.
Diş Kırılmasının Teşhisi Nasıl Konur?
Kırık diş, fiziksel muayene ve röntgen çekimleriyle tespit edilir. Teşhis aşamasında şu faktörler dikkate alınır:
- Kırığın hangi durum sonrası oluştuğu
- Önceden geçirilen diş tedavileri
- Travma veya kaza öyküsü
- Diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığı
- Sürekli buz veya sakız çiğneme davranışları
Diş Kırılması Tedavi Yöntemleri
Kırık diş tedavisi, hasarın boyutuna göre planlanır. Uygulanabilecek yöntemler:
- Dolgu veya bonding: Küçük kırıklarda uygulanır.
- Kron kaplama: Daha büyük kırıklarda dişi korumak için tercih edilir.
- Kanal tedavisi: Kırık sinirlere ulaştığında yapılır.
- Diş çekimi: Onarılamayacak kadar büyük kırıklarda son çare olarak uygulanır.
DentVital’de uzman hekimler, dişin durumuna en uygun tedavi yöntemini belirleyerek sağlıklı gülüşünüzü korumanıza yardımcı olur.
Kırık Dişin Komplikasyonları
Diş kırıkları, genellikle travma, sert yiyeceklerin ısırılması, diş sıkma (bruksizm) veya daha önce zayıflamış dolgu ve çürüklerin etkisiyle ortaya çıkar. Kırık dişler yalnızca estetik bir problem değildir; tedavi edilmediğinde ciddi enfeksiyonlara ve kalıcı diş kayıplarına yol açabilir.
Kırığın boyutu, yeri ve derinliğine bağlı olarak dişin iç tabakalarına (özellikle sinir dokusuna – pulpa) ulaşması durumunda komplikasyon riski artar. Bu nedenle kırık bir diş fark edildiğinde, en kısa sürede diş hekimine başvurmak gerekir.
Tedavi edilmeyen kırık dişlerde ortaya çıkabilecek başlıca komplikasyonlar şunlardır:
1. Diş Apsesi ve Enfeksiyon
Kırık bir dişin çatlak veya açık yüzeyi, bakterilerin dişin iç kısmına ulaşması için bir kapı oluşturur. Bu bakteriler, dişin sinir dokusuna (pulpa) ulaştığında iltihap ve apse oluşabilir.
Diş apsesi, genellikle şiddetli zonklayıcı ağrı, yüzde şişlik ve çene bölgesinde hassasiyet ile kendini gösterir. Enfeksiyon ilerlediğinde ise iltihap çevre dokulara, hatta vücuda yayılabilir.
2. Yüksek Ateş ve Şiddetli Ağrı
Kırık dişin iltihaplanması durumunda vücut enfeksiyona tepki olarak yüksek ateş gösterebilir. Özellikle apse oluştuğunda, enfeksiyonun vücut tarafından kontrol altına alınamadığı durumlarda ateş 38°C’nin üzerine çıkabilir.
Ayrıca sinir dokusunun etkilenmesi sonucu ağrı, sadece kırık dişle sınırlı kalmaz; kulak, çene ve baş bölgesine de yayılabilir. Bu tür ağrılar genellikle zonklayıcı ve gece artan özellik gösterir.
3. Diş Etlerinde Şişlik ve Kızarıklık
Kırık diş çevresindeki diş eti dokusu, enfeksiyona karşı tepki vererek şişlik, kızarıklık ve hassasiyet gösterir. Diş eti hattında oluşan bu iltihap bazen irin (iltihaplı sıvı) birikmesine de yol açabilir.
Bu durum hem çiğneme sırasında rahatsızlığa neden olur hem de ağız içi hijyenin sağlanmasını zorlaştırır. Tedavi edilmezse diş eti enfeksiyonu periodontal dokuya (diş destek dokularına) yayılabilir.
4. Ağız Kokusu (Halitozis)
Kırık dişin iç kısmında oluşan çürük, enfekte pulpa dokusu veya apse, ağızda kronik ve kötü bir kokuya neden olabilir. Bu koku genellikle diş fırçalamayla geçmez ve zamanla daha da belirginleşir.
Ağız kokusu, yalnızca sosyal açıdan rahatsızlık yaratmakla kalmaz; enfeksiyonun ilerlediğinin de önemli bir göstergesidir.
5. Çene Kemiğine Yayılabilen Enfeksiyonlar
Tedavi edilmeyen diş enfeksiyonları yalnızca ilgili dişle sınırlı kalmayabilir. Zamanla iltihap, diş kökünden çene kemiğine ve çevresindeki yumuşak dokulara yayılabilir ve bu durum “osteomiyelit” olarak adlandırılan ciddi bir kemik enfeksiyonuna dönüşebilir.
Çene kemiğine ilerleyen enfeksiyonlar; yüzde şişlik ve asimetri, yoğun ağrı, çene hareketlerinde kısıtlanma ve genel halsizlik gibi sistemik belirtilere yol açabilir.
İleri evrelerde ise iltihabın lenf bezlerine ya da kan dolaşımına yayılması, ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilir.
Diş Kırılmasını Önlemek İçin Alınabilecek Önlemler
Her kırık önlenemese de alınacak basit tedbirler riski azaltır:
- Sert yiyecekleri dişle kırmamak
- Düzenli diş hekimi kontrolüne gitmek
- Bruksizm için gece plakları kullanmak
- Spor yaparken ağız koruyucu takmak
- Ağız ve diş hijyenine dikkat etmek
“Diş Kırılması Neden Olur?” gibi diğer içeriklerimiz için diş sağlığı kategorimize göz atabilirsiniz.
Diş Kırılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Durup dururken diş kırılır mı?
Evet. Çürük, travma veya bruksizm sebebiyle mine zayıflamışsa diş aniden kırılabilir.
Yemek yerken diş kırılırsa ne yapılmalı?
Kırık parça yutulabilir, bu da risklidir. Diş hassas hale geleceğinden vakit kaybetmeden diş hekimine gidilmelidir.
Kırık diş kendini onarır mı?
Hayır. Dişler kendi kendini iyileştiremez. Tedavi edilmesi şarttır.
Kırık diş çekilmek zorunda mı?
Dişin hasar boyutuna göre dolgu, kaplama veya kanal tedavisi yapılabilir. Ancak onarılamayacak kadar büyükse çekim gerekebilir.
Kırık diş koku yapar mı?
Evet. Kırık bölgede yiyecek artıkları ve bakteriler birikebilir, bu da ağız kokusuna yol açar.
Diş kırıkları, hem estetik açıdan hem de ağız sağlığı açısından ciddi sorunlara yol açabilir. Belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir diş hekimine başvurmak gerekir. Uzman kadrosu ve modern tedavi yöntemleriyle DentVital, kırık diş tedavisinde güvenle tercih edebileceğiniz bir sağlık merkezidir.
İlginizi çekebilir: