Günlük yaşamda farkında olarak ya da olmadan pek çok duygusal ve psikolojik stres kaynağı ile karşı karşıya kalırız. İş ve sosyal hayatın getirdiği baskılar, uyku sırasında oluşan postür bozuklukları, yanlış beslenmeye bağlı stres ya da doğrudan diş problemlerinin yarattığı gerginlik bu kaynaklardan sadece birkaçıdır.
İnsan vücudu kısa süreli strese karşı kendini koruyacak şekilde tasarlanmıştır. Ancak bilimsel çalışmalar, uzun süreli (kronik) stresin zaman içinde ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu olumsuz etkiler yalnızca genel sağlığımızı değil, dişlerimizi, diş etlerimizi ve çene eklemlerimizi de doğrudan etkiler.
Stres Dişleri ve Çeneyi Nasıl Etkiler?
Stresin vücudumuz üzerindeki etkilerini biliyoruz; peki dişler üzerindeki etkileri nelerdir?
- Stres diş çürüğüne neden olur mu?
- Anksiyete diş ağrısını tetikler mi?
- Stres dişlerin kaymasına ya da çapraşıklaşmasına yol açabilir mi?
Bu soruların cevaplarını, stres ile ağız ve diş sağlığı arasındaki ilişkiye yakından bakarak inceleyelim.
Diş Çürükleri
Stres, diş çürükleriyle dolaylı ama güçlü bir ilişki içindedir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
- Bağışıklık sisteminin zayıflaması
- Şekerli ve asitli gıdalara yönelme
- Ağız kuruluğunun artması
- Ağız ve diş bakımının ihmal edilmesi
Stres altındayken çoğu kişi rahatlamak amacıyla kafein, sigara, çikolata ve şekerli yiyeceklere yönelir. Bu beslenme şekli dişleri çürüğe daha yatkın hale getirirken, vücutta toksisite ve inflamasyonu artırarak stresi azaltmak yerine daha da derinleştirir.
Bruksizm (Diş Sıkma ve Gıcırdatma)
Diş sıkma veya gıcırdatmanın tıbbi adı bruksizmdir. Bruksizmin birçok nedeni olmakla birlikte, en yaygın tetikleyicilerden biri strestir. Çoğunlukla uyku sırasında ortaya çıkar ve kişi durumun farkında bile olmayabilir.
Bruksizmin yaygın belirtileri:
- Baş ve yüz ağrısı
- Çenede açma-kapama zorluğu
- Diş minesinde aşınma
- Diş hassasiyeti
Her bruksizm vakası stres kaynaklı değildir; genetik faktörler veya kapanış bozuklukları da rol oynayabilir. Tedavide, stres kontrolünün mümkün olmadığı durumlarda gece plağı uygulanması ya da ileri vakalarda çene kaslarına botoks yapılması tercih edilebilir.
Diş Eti Hastalıkları
Bilimsel araştırmalar, stresin bağışıklık sistemini baskıladığını ve vücudu enfeksiyonlara karşı savunmasız hale getirdiğini göstermektedir. Bu durum, diş eti iltihabı (gingivitis) riskini önemli ölçüde artırır.
Tedavi edilmeyen diş eti iltihabı zamanla:
- İleri seviye diş eti hastalıklarına
- Diş kayıplarına
- Kalp hastalıkları ve otoimmün rahatsızlıklara
zemin hazırlayabilir.
Ağız Yaraları
Bağışıklık sisteminin zayıflaması sonucu ağız içinde aft ve yaralar oluşabilir. Bu yaralar konuşma, yeme ve içme sırasında ciddi rahatsızlık verir. Diş hekiminin önereceği lokal anestezik solüsyonlar ile geçici rahatlama sağlanabilir.
Uzun süre iyileşmeyen ağız yaralarında mutlaka bir diş hekimine başvurulmalıdır.
Diş Hassasiyeti
Strese bağlı uzun süreli diş sıkma, dişlerin çiğneme yüzeylerinde ve diş eti-diş birleşim noktalarında mine kaybına neden olur. Diş minesi kendini yenileyemeyen bir dokudur.
Mine kaybı sonrasında:
- Soğuk yiyecek ve içeceklerde
- Alkollü içeceklerde
ani hassasiyet hissedilir. Kaybolan mine dokusunun uygun materyallerle restore edilmesi yaşam kalitesi açısından büyük önem taşır.
Temporomandibular Eklem Bozukluğu (TMD)
Temporomandibular eklem bozukluğu (TMD), çene eklemini ve onu kontrol eden kasları etkileyen bir rahatsızlıktır. Kronik stres, çene kaslarının sürekli kasılı kalmasına ve zamanla TMD gelişimine neden olabilir.
Tedavide:
- Splint (gece plağı) kullanımı
- Eklem rahatlatıcı uygulamalar
- İleri vakalarda enjeksiyon veya cerrahi
gibi yöntemler uygulanabilir.
Dişlerin Yer Değiştirmesi
İlk bakışta şaşırtıcı olsa da stres ve anksiyete dişlerin yer değiştirmesine neden olabilir. Sürekli diş sıkma ve gıcırdatma sırasında oluşan kuvvetler, dişlerin zamanla pozisyon değiştirmesine yol açar.
Alt çenenin öne doğru itilmesi, karşıt dişler üzerinde baskı oluşturur ve bu sürekli kuvvet diş dizilimini bozabilir.
“Stres ve Anksiyete Dişlerinize Nasıl Zarar Verebilir?” gibi diğer içeriklerimiz için diş sağlığı kategorimize göz atabilirsiniz.
Stresin yalnızca genel sağlığımızı değil, dişlerimizi, diş etlerimizi ve çene yapımızı da ciddi şekilde etkilediğini bilmek, bu sorunlarla mücadelede ilk adımdır.
Stresin kaynağını ortadan kaldırmaya çalışmanın yanı sıra;
- Egzersiz
- Meditasyon
- Nefes ve gevşeme teknikleri
gibi yöntemler destekleyici olabilir.
Strese bağlı gelişen ağız ve diş problemlerinin doğru şekilde teşhis ve tedavi edilmesi için alanında uzman bir diş hekimine başvurmak büyük önem taşır. Ağız ve diş sağlığınız için güvenilir, modern ve bütüncül bir yaklaşım arıyorsanız, DentVital uzman kadrosu ile yanınızda.
Sağlıklı bir gülümseme için düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin ve diş sağlığınızda profesyonel destek almak için DentVital’i tercih edin.
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: